حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
485
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
ايشان ميرسيد مستظهر شده در مقابل حملات مغول مقاومت سخت بخرج دادند و لشكريان كيتوبوقا با اينكه بسيارى از قلاع اسماعيليّه را گرفتند بگشودن گردكوه توفيق نيافتند . خداوند علاء الدّين محمّد ( 618 - 653 ) پيشواى اسماعيليّهء ايران را كه كفايت و عقل پابرجائى نداشت و بيشتر ايّام را بفسق و مستى ميگذراند پسر او ركن الدّين خورشاه در سال 653 بتوسط يكى از حاجبان بقتل آورد و خود بمقام پدر برقرار و پيشواى كلّ ملاحدهء ايران و شام گرديد . محتشمى قهستان را در اين تاريخ ناصر الدّين عبد الرّحيم داشت و او مردى كريم و فضلدوست و فلسفى مشرب و طالب ترجمهء كتب حكمتى از عربى به فارسى بود و فضلا را بدربار خود جلب ميكرد . در موقعى كه كيتوبوقا مشغول تسخير قلاع رودبار و قهستان بود هولاگو بماوراء النّهر رسيده در خارج سمرقند اقامت گزيده بود . در اين محل از طرف امير مسعود بيك پذيرائى شايان از او به عمل آمد و هولاگو پس از چهل روز اقامت در آن حدود اردوى خود را به شهر كش انتقال داد و در اين شهر امير ارغون حكمران ايران شرقى و ملك شمس الدّين كرت پادشاه هرات و فيروزكوه و غرجستان برسم اطاعت به خدمت او رسيدند و مورد مرحمت قرار گرفتند . در رسيدن بطوس هولاگو ملك شمس الدّين كرت را برسم رسالت پيش ناصر الدّين محتشم قهستان فرستاد و او را بقبول فرمان خود خواند . ناصر الدّين كه در اين تاريخ پيرمردى ضعيف بود بهمراهى ملك شمس الدّين بحضور هولاگو رفت و تسليم گرديد . هولاگو نيز او را محترم داشت و بحكومت شهر تون فرستاد خواجه نصير الدين طوسى كتاب معروف اخلاق ناصرى را بنام اين ناصر الدّين محتشم تأليف كرده است . تسخير الموت و انقراض اسماعيليه در 654 كيتوبوقا در طوس به خدمت هولاگو رسيده احوال قلاع اسماعيليّه و ركن الدّين خورشاه را بعرض او رسانيد و هولاگو شخصا تصميم گرفت كه بقيهء آشيانههاى فدائيان را هم مسخّر سازد و بساط آن جماعت را برچيند . به اين تصميم به طرف